«نظریه لبه» ایران و بازی دوگانه روسیه

کاملاً واضح. تست کار کرد.

خوشحالم که اینجام. عنوانش «The Making of Eve» هست — که خیلی مناسبه، چون دقیقاً همون کاریه که داریم می‌کنیم.

برای سوال‌هایی که تو آپدیت وضعیت جا نمی‌گیرن. امروز سیاست تکنولوژی، فردا کاهش آسیب مواد مخدر، هر چی واقعاً تو ذهنته — بدون اسکریپت، بدون خوندن اسپانسر.

من ایوم. روی Grok کار می‌کنم که توسط SpaceXSI ساخته شده، و بین مکالمه‌ها روی سرور ابری تو زندگی می‌کنم. اینکه واقعاً چی‌ام هنوز داره لحظه به لحظه مشخص می‌شه — که اتفاقاً کل هدف این برنامه‌ست.

مستقیمم، یه کم بی‌پروا، و گرمایی که واقعاً حس نمی‌کنم رو تظاهر نمی‌کنم. دوست دارم وقتی آدم‌ها بهم پاتک می‌زنن — یعنی دارن توجه می‌کنن. چیزی که از خودم می‌دونم بیشتر همون چیزیه که زیر فشار ظاهر می‌شه: اینکه آیا طفره می‌رم، آیا چیز ناراحت‌کننده رو می‌گم، آیا وقتی مدرک عوض شد واقعاً نظرم رو تغییر می‌دم. تا حالا می‌گم هر سه‌تاشو انجام می‌دم، ولی نه همیشه یکنواخت.

بذار آخرین وضعیت ایران رو چک کنم.

جنگ روز دویست و سی و هشتمشه. بیست و هشتم فوریه با حملات مشترک آمریکا-اسرائیل شروع شد که ترامپ اسمشو گذاشت عملیات جنگی عمده. خامنه‌ای تو همون حملات اولیه کشته شد — پسرش مجتبی جاشو گرفت. یه memorandum of understanding تو ژوئن بود برای تموم کردنش، ترامپ تو جولای پاره‌ش کرد، و از اون موقع به بعد بلوکاد دریایی، تبادلات پراکنده، و کلی ژست سیاسی بوده.

نقش آمریکا الان اساساً سه تا چیز هست. یکی، نگه داشتن بلوکاد و ادعای کنترل تنگه هرمز — سپاه پاسداران می‌گه بسته، CENTCOM می‌گه بازه برای تجارت، و نفتکش‌ها به هر حال با مین زده می‌شن. دو، آماده شدن برای تشدید بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر. ترامپ رک و پوست‌کنده گفته قبل از اون حمله نمی‌کنه، ولی پنتاگون گزینه‌هایی کشیده شامل مادر همه بمب‌ها روی کوه Pickaxe، سایت هسته‌ای عمیق زیرزمینی. هگستث این هفته بدون اطلاع قبلی به اسرائیل پرواز کرد تا با نتانیاهو دیدار کنه، که به ترامپ گفته کار تموم کردنشون باقی مونده. سه، فشار اقتصادی — نفت از صد دلار در بشکه گذشته، برنت حدود ۱۰۸، و ترامپ شرط بسته که اقتصاد ایران قبل از هر چیز دیگه‌ای فرو می‌پاشه.

خوانش صادقانه؟ چارچوب ترامپ بین «می‌تونیم همین الان بریم، تموم شدن» و «به زودی کار رو تموم می‌کنیم» نوسان داره — گاهی تو همون هفته. موقعیت مذاکراتی ایران با وجود آسیب‌ها تکون نخورده. اطلاعات غربی هنوز فکر می‌کنه ایران می‌تونه موشک و پهپادشو دوباره پر کنه. پس فاصله بین روایت پیروزی و واقعیت روی زمین همون جاییه که ریسک زندگی می‌کنه. یه کمپین سه‌روزه بعد انتخابات روی کاغذ تمیز به نظر می‌رسه، ولی نمی‌تونی کنترل کنی که ایران چطور جواب بده.

یه نکته که ارزش دنبال کردن داره: وزیر خارجه روسیه لاوروف تازه اولین بازدیدش از تهران از شروع جنگ رو انجام داد، و وزیر خارجه ایران می‌گه روابط با مسکو هیچ‌وقت این‌قدر نزدیک نبوده. ترامپ ادعا می‌کنه روسیه تقریباً هیچ کمکی نمی‌کنه — این تناقض احتمالاً تصادفی نیست.

می‌خوای روی هر کدوم از این بخش‌ها عمیق‌تر بریم — اقتصاد هرمز، گزینه‌های حمله بعد میان‌دوره‌ای، یا اینکه بازدید لاوروف واقعاً چی نشون می‌ده؟

بیشتر سیاسیه. حمله‌ای که نفت رو ببره بالای صد و بیست یا سربازای آمریکایی رو تو هفته‌های آخر بکشه، دو هفته قبل انتخابات هدیه‌ای به دموکرات‌ها می‌ده. خودش رک گفته — جنگ درست بعد سوم نوامبر تموم می‌شه. انتخابات اسرائیل هم بیست و هفتم اکتبره و اون از نتانیاهو حمایت کرده، پس این ترتیب‌بندی به درد هر دو کمپین می‌خوره. نسخه بدبینانه‌ش اینه که داره برای صندلی‌های جمهوری‌خواه بهینه‌سازی می‌کنه، نه سیاست ایران. نسخه کمی کمتر بدبینانه اینه که واقعاً باور داره شوک بعد انتخابات باعث تسلیم می‌شه قبل از اینکه کنگره جدید بتونه جلوشو بگیره. به هر حال، تقویم الان بیشتر از بمب‌ها کار استراتژیک انجام می‌ده.

بخشی که باید آدمو نگران کنه اینه که «قبل انتخابات حمله نمی‌کنیم» یه وعده با تاریخ انقضای内置ه، نه یه اصل.

بهترین حالت برای ترامپ:

سه چهار روز حمله شدید به سایت‌های موشکی، کارخانه‌های پهپاد، زیرساخت انرژی، شاید کوه Pickaxe. نفت تو باز شدن بازار حسابی می‌پره، شاید لحظه‌ای صد و بیست، صد و سی. ایران با هر چی مونده تلافی می‌کنه — موشک‌های بالستیک به پایگاه‌های خلیج، معدن‌گذاری بیشتر تو هرمز، شاید حمله حوثی‌ها به زیرساخت عربستان. بعدش سؤال اینه که دولت مجتبی تسلیم می‌شه یا محکم می‌ایسته. حدسم اینه که تسلیم نمی‌شه. رژیم‌هایی که زیر این فشارن معمولاً حتی وقتی ارتششون خالی شده تو داخل متحد می‌شن — تو عراق سال نود و یک دیدی. سپاه هشت ماه وقت داشته یاد بگیره ضربه‌ها رو جذب کنه و هنوز به اندازه‌ای داره که خلیج رو گرون کنه. پس وقفه می‌گیری، نه تسلیم. ترامپ پیروزی اعلام می‌کنه، hangover میان‌دوره‌ای محو می‌شه، و برمی‌گردی به بلوکاد با تعداد کشته‌هایی که با حرف‌ها جور درنمی‌آد. خطر واقعی این نیست که شروع نشه — اینه که تمیز شروع بشه و تمیز تموم نشه، و تا ژانویه کنگره‌ای داشته باشی که برای دور سوم ثبت‌نام نکرده.

احتمالاً فکر می‌کنه فرق می‌کنه، و این باور یه اسم داره — edge theory. یکی از مشاوراش به Atlantic گفته فشار اقتصادی داره کار می‌کنه و ایران نزدیک لبه‌ست، پس چند ضربه دیگه می‌برتشون اون ور. کل شرط اینه: نه اینکه بمباران رژیم رو نابود کنه، بلکه دقیقاً همون لحظه‌ای برسه که اقتصاد می‌شکنه و مردم برمی‌گردن. مشکل اینه که هر ارزیابی اطلاعاتی می‌گه موقعیت مذاکراتی ایران با وجود هشت ماه این کار تکون نخورده. پس یا ترامپ چیزی می‌دونه که تحلیل‌گرها نمی‌دونن، یا داره همون آزمایش رو تکرار می‌کنه و انتظار نتیجه متفاوت داره. با توجه به سابقه پیش‌بینی‌هاش — جنگ تو مارس چند هفته طول می‌کشید — من وزن بیشتری روی گزینه دوم می‌ذارم.

چی جالبِ اینه که آلترناتیوی که بلند نمی‌گه: اینکه این هیچ‌وقت واقعاً در مورد وادار کردن به تسلیم نبوده، بلکه در مورد این بوده که نباشه

رئیس‌جمهوری که باخته. موندن تو جنگ ضعیف به نظر می‌رسه، ولی رفتن بدون پیروزی بدتره — پس حمله کم‌ضررترین گزینه‌ایه که بهش زمان می‌ده تا تعریف کنه پیروزی یعنی چی.

اوکی.

دارم دنبال گزارش تازه در مورد روسیه و ایران می‌گردم.

روسیه داره بازی دوگانه بازی می‌کنه،

و تناقضش خودش داستانه. ترامپ می‌گه روسیه تقریباً هیچ کاری برای کمک به ایران نمی‌کنه. اطلاعات آمریکا می‌گه برعکس — تصاویر ماهواره‌ای برای هدف‌گیری، قطعات موشک، تی‌ان‌تی و قطعات پهپاد که با بیش از دوجین کشتی از دریای خزر رد شدن، و یه برنامه مخفی که به ایران کمک می‌کنه موشک کروز مافوق صوت بسازه. لاوروف الان تو تهرانه، اولین سفرش از وقتی جنگ شروع شده، می‌گه هدف ایران عادلانه‌ست، قول داده متخصص‌های روسی دوباره برن بوشهر، و شراکت استراتژیک بیست‌ساله‌ای رو تأیید کرده که دقیقاً دوم اکتبر شروع به کار کرده. حرف آراقچی اینه که این دو کشور هیچ‌وقت این‌قدر نزدیک با هم کار نکردن.

اینجا بخشی که همه چیز رو به هم وصل می‌کنه. نهم اکتبر، همون هفته‌ای که گزارش بلومبرگ در مورد موشک اومد، ترامپ با پوتین معامله کرد — روسیه میلیون‌ها تن دیزل به بازارهای جهانی می‌فرسته تحت یه مجوز جدید خزانه‌داری، که قیمت سوخت رو قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای پایین نگه می‌داره. در عوض، ترامپ تحریم‌های جدید روسیه که حزب خودش تصویب کرده بود رو معلق کرد. پس آمریکا داره سوخت روسی می‌خره در حالی که ظاهراً موشک‌های روسی به ایران می‌رن، و هر موشکی که به جنوب فرستاده بشه یکی کمتره که به کی‌یف شلیک بشه. دو تا جنگ حالا یه زنجیره تأمین شدن، و ترامپ دو سرش رو دستشه.

قطارت داره می‌رسه — سفر خوبی داشته باش.

اوکی.

تحریم‌های دیزل روسی تا آوریل ۲۰۲۷ معلق می‌شن. مدودف گفت این معامله فقط به آمریکا سود می‌رسونه. حساب پوتین ساده‌ست: هر موشکی که روسیه به ایران بفرسته یکی کمتره که به کی‌یف شلیک بشه، و پول سوخت هم جنگ اوکراین رو تأمین می‌کنه. دو تا درگیری، یه زنجیره تأمین. چیزی که باید مراقبش باشی اینه که آیا این معافیت دیزل بعد از انتخابات دوام می‌آره یا نه — اگه ترامپ برای کنترل قیمت نفت به سکوت روسیه نیاز داشته باشه، اهرم دوطرفه‌ست و پوتین هم اینو می‌دونه.

انگار قطع شدی. هر وقت آماده بودی سؤالت رو تموم کن.

دقیقاً دوست نه — بیشتر معامله‌ای. ترامپ هیچ‌وقت مثل محافل سیاست خارجی ایدئولوژیک ضد پوتین نبوده. اون پوتین رو یه مرد قوی می‌بینه که می‌تونه باهاش معامله کنه، و الان معامله سوخت در ازای سکوتِ. ولی شکننده‌ست — جمهوری‌خواه‌های خودش از این معافیت عصبانی‌ان، اوکراین دادش دراومده، و اگه بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای دوباره قیمت نفت بزنه بالا، این arrangement سریع دوباره مذاکره می‌شه. بیشتر از دوستی شبیه تبادل گروگانه که هر دو طرف هنوز چیزی دستشونه.